Sera ya Ulinzi wa Watoto

Tafsiri ya kazi — bado haijaanza kutumika. Tafsiri hii ya Kiswahili imetolewa kwa ukaguzi kabla ya idhini ya kisheria. Maandishi ya Kiingereza ndiyo chanzo na ndiyo yanayotawala, isipokuwa sheria inayotumika itake vinginevyo. Soma maandishi ya Kiingereza.

1. Kusudi

Grassroots Economics Foundation (GEF) imejitolea kuwalinda watoto dhidi ya unyanyasaji, unyonyaji, utelekezaji, ubaguzi na madhara yanayoweza kuzuilika yanayohusiana na kazi yake. Sera hii inaweka matarajio ya chini ya ulinzi katika programu, utafiti, elimu, matukio, vyombo vya habari, ushirikiano na shughuli za GEF zinazohusisha watoto.

Sera hii inaongozwa na maslahi bora ya mtoto, Katiba ya Kenya, Children Act, sheria inayotumika ya ulinzi wa data na wajibu husika wa ulinzi katika maeneo ambako GEF inafanya kazi.

2. Upeo

Sera hii inatumika kwa wadhamini, wakurugenzi, wafanyakazi, wajitoleaji, wanafunzi wanaofanya mafunzo kwa vitendo, wakandarasi, washauri, watafiti, wageni, wapiga picha, watoa huduma na washirika wa GEF wanapotenda kwa niaba ya GEF au kushiriki katika shughuli ya GEF inayohusisha watoto.

Washirika lazima wadumishe ulinzi unaofaa kwa jukumu na shughuli zao. Mkataba au ushirikiano haupaswi kutumiwa kuepuka wajibu wa GEF wa kutathmini na kushughulikia hatari zinazohusiana na kazi yake yenyewe.

3. Ufafanuzi

Kwa madhumuni ya Sera hii:

• Mtoto ni mtu yeyote aliye chini ya umri wa miaka 18.
• Ulinzi wa watoto ni kuzuia na kushughulikia unyanyasaji, unyonyaji, utelekezaji, mwenendo usio salama na madhara mengine yanayoweza kuzuilika.
• Unyanyasaji wa mtoto unaweza kuwa wa kimwili, kingono, kihisia, kiuchumi au kidijitali, na unajumuisha unyonyaji, utelekezaji, kumwandaa mtoto kwa unyanyasaji, usafirishaji haramu, kazi yenye madhara, udhalilishaji na desturi zenye madhara za kijamii au taasisi.
• Suala la ulinzi wa mtoto ni taarifa au hali inayoonyesha kuwa mtoto amedhuriwa, anaweza kuwa katika hatari au hatua ya ulinzi imeshindwa.
• Mwakilishi ni mtu ambaye Sera hii inamhusu kwa sababu anatenda kwa ajili ya GEF, anafanya kazi nayo au anashiriki katika shughuli kwa niaba yake.

4. Kanuni za ulinzi wa watoto

GEF na wawakilishi wake lazima wafuate kanuni hizi:

1. Maslahi bora. Usalama, utu, maendeleo na maslahi bora ya mtoto ni jambo la msingi.
2. Kutodhuru. Shughuli hubuniwa na kubadilishwa ili kupunguza hatari zinazoweza kutarajiwa za kimwili, kihisia, kijamii, kiuchumi, faragha na kidijitali.
3. Kutobagua. Kila mtoto hulindwa bila ubaguzi kwa msingi wa utambulisho, asili, uwezo, hali, familia, eneo au imani.
4. Ushiriki. Watoto hupokea taarifa inayofaa umri wao na fursa ya kweli ya kutoa maoni kuhusu mambo yanayowaathiri.
5. Uwajibikaji. Masuala yanachukuliwa kwa uzito, yanaandikwa ipasavyo na yanapelekwa au kuchunguzwa na watu wenye mamlaka na uwezo unaohitajika.
6. Usiri wenye mipaka. Taarifa hushirikiwa kulingana na uhitaji, usalama na sheria. Usiri hauahidiwi pale ambapo ufichuaji unahitajika kumlinda mtoto.
7. Hakuna kulipiza kisasi. Mtoto au mtu mwingine hapaswi kuadhibiwa kwa kutoa taarifa kwa nia njema au kushiriki katika mchakato wa ulinzi.

5. Ustahiki wa kutumia CLC App

Cosmo-Local Credit App ni ya watu walio na umri wa angalau miaka 18 na ambao wamefikia umri wa utu uzima wa kisheria unaowahusu. Sera hii haimruhusu mtoto kuunda au kutumia akaunti ya App.

Usimfungulie mtoto akaunti, kumwomba mtoto adhibiti Mkoba au kitambulisho, wala kuchapisha data binafsi ya mtoto kupitia App isipokuwa GEF imeanzisha mchakato tofauti ulio halali wenye ulinzi, faragha, usalama, ridhaa na usimamizi unaofaa. Sera hii haianzishi njia kama hiyo.

6. Mwenendo unaotarajiwa

Wawakilishi lazima:

• wawatendee watoto kwa heshima na kutumia lugha na tabia inayofaa umri wa mtoto na mazingira;
• wapange shughuli ili mawasiliano yaonekane, yawajibike na yasimamiwe ipasavyo;
• wafuate mipango iliyokubaliwa ya ridhaa, mahudhurio, usafiri, mawasiliano, vyombo vya habari na dharura;
• wadumishe mipaka inayofaa ya kitaalamu na kimwili;
• wasikilize masuala bila kulaumu, kushinikiza, kufundisha majibu au kutoa ahadi wasizoweza kutimiza;
• waripoti suala la ulinzi haraka; na
• wapinge mwenendo usio salama kwa njia isiyosababisha hatari ya ziada.

Wawakilishi hawapaswi:

• kushiriki katika tendo la ngono, mawasiliano ya kingono, kumwandaa mtoto kwa unyanyasaji, unyonyaji au uhusiano wa kimapenzi na mtoto;
• kutumia lugha au mwenendo unaodhalilisha, kufedhehesha, kubagua, kutishia, kutumia vurugu au wa unyonyaji;
• kubadilisha pesa, zawadi, ajira, ufikiaji, usaidizi au fadhila kwa madhumuni ya kingono, binafsi, kisiasa au ya unyonyaji;
• kumwajiri au kumhusisha mtoto katika kazi haramu, hatari, ya kulazimishwa au inayodhuru maendeleo yake;
• kuwa peke yao na mtoto mahali pasipoonekana wakati hali hiyo inaweza kuepukwa kwa kiasi kinachofaa;
• kumpeleka mtoto kwenye nyumba binafsi, gari au mahali pa kulala bila mpango ulioidhinishwa na kutathminiwa hatari;
• kuwasiliana na mtoto kwa faragha kupitia akaunti au vifaa binafsi kinyume na mpango wa mawasiliano ulioidhinishwa;
• kuchapisha taarifa zinazomtambulisha mtoto, eneo sahihi, picha au simulizi bila mamlaka inayohitajika na tathmini ya usalama; au
• kuchunguza madai wao wenyewe isipokuwa wamepewa jukumu hilo rasmi na wana sifa zinazohitajika.

7. Uajiri na ushirikishaji salama zaidi

Kabla ya kumpa mtu jukumu linalohusisha watoto, GEF hutathmini jukumu hilo na kutumia hatua za ulinzi zinazolingana nalo. Hizi zinaweza kujumuisha ukaguzi wa utambulisho na wadhamini, ukaguzi halali wa historia au rekodi za uhalifu, maswali ya usaili, matamko, kukubali kanuni za mwenendo, mafunzo ya awali, usimamizi na ukaguzi wa mara kwa mara.

Maamuzi ya uteuzi lazima yazingatie aina, marudio, eneo na kiwango cha mamlaka au mawasiliano yasiyosimamiwa. Ukaguzi uliokamilika hauondoi umuhimu wa usimamizi, kuripoti au kudhibiti hatari.

Washirika na wakandarasi lazima waonyeshe mipango inayofaa ya uajiri, mwenendo, kuripoti na mwitikio kabla ya kuanza shughuli zenye hatari kubwa zaidi zinazohusisha watoto.

8. Mafunzo na usimamizi

Wawakilishi hupokea taarifa za ulinzi wa watoto zinazofaa kwa jukumu lao kabla ya kuwasiliana na watoto. Mafunzo yanahusu kutambua masuala, mwenendo unaotarajiwa, mawasiliano salama, ridhaa, faragha, kuripoti na hatua za dharura.

Watu wenye majukumu yaliyoteuliwa ya ulinzi au uchunguzi hupata mafunzo ya ziada na ufikiaji wa ushauri wa kitaalamu. Wasimamizi hutoa usimamizi na kukagua ikiwa hatua za ulinzi zinafanya kazi kwa vitendo.

9. Tathmini ya hatari za shughuli na washirika

Shughuli inayohusisha watoto lazima itathmini hatari zinazoweza kutarajiwa kabla ya kuanza na hali zinapobadilika. Tathmini inapaswa kuzingatia:

• umri, uwezo, lugha, hali na mazingira mengine hatarishi ya mtoto;
• eneo, usafiri, malazi, ufikiaji wa kimwili, usimamizi na usaidizi wa dharura;
• tofauti za mamlaka, pesa, vichocheo, uteuzi, ajira na manufaa;
• upigaji picha, mahojiano, utafiti, ukusanyaji wa data, uchoraji wa ramani na uchapishaji;
• majukwaa ya kidijitali, vifaa, ujumbe wa moja kwa moja, hadhira ya mtandaoni na rekodi za kudumu;
• uwezo wa mshirika, malalamiko, njia za kuelekeza masuala na huduma za eneo husika; na
• hatari kwa watoto zinazotokana na kuhusishwa na GEF, kikundi cha jamii au mshiriki mwingine.

Shughuli yenye hatari kubwa zaidi inahitaji udhibiti ulioandikwa na idhini ya jukumu la ulinzi lenye uwajibikaji. Shughuli lazima ibadilishwe, isimamishwe kwa muda au ifutwe ikiwa hatari haiwezi kupunguzwa hadi kiwango kinachokubalika.

10. Ushiriki, taarifa na ridhaa

Watoto wanapaswa kupewa taarifa ya kweli inayofaa umri kuhusu shughuli, wanachoombwa kufanya, hatari zinazoweza kutarajiwa, jinsi taarifa itakavyotumika, ikiwa ushiriki ni wa hiari, na jinsi ya kuomba msaada au kuacha kushiriki.

GEF hupata makubaliano ya mtoto na idhini yoyote ya mzazi, mlezi au mtu mwingine inayohitajika na sheria na shughuli. Saini haifanyi shughuli isiyo salama ikubalike, haiondoi haki ya mtoto kupinga, wala haichukui nafasi ya kutathmini maslahi bora ya mtoto.

Kukataa au kuacha shughuli ya hiari hakupaswi kusababisha kulipiziwa kisasi au kupoteza msaada muhimu kwa namna ambayo haikuelezwa. Uangalifu wa ziada unahitajika pale ambapo mamlaka, utegemezi, malipo, zawadi, msaada, elimu au ajira vinaweza kufanya makubaliano yaonekane ya lazima.

11. Picha, simulizi, utafiti na data binafsi

GEF hukusanya na kutumia taarifa za watoto tu pale ambapo kuna kusudi lililo wazi, mamlaka ya kisheria na hatua inayofaa ya ulinzi. Sera ya Ulinzi wa Data pia inatumika.

Kabla ya kurekodi au kuchapisha picha, sauti, simulizi, kazi, utambulisho, maelezo ya mawasiliano, uhusiano na jamii au eneo la mtoto, timu inayowajibika lazima izingatie ridhaa, utu, usahihi, matumizi ya baadaye, hadhira, kudumu kwa rekodi ya kidijitali na hatari ya kutambuliwa au kudhuriwa.

Inapofaa, GEF:

• itaepuka majina, maeneo sahihi, maelezo ya shule, taarifa za mawasiliano, anwani za Mkoba na vitambulisho vingine visivyohitajika;
• itatumia maudhui ya kikundi, sehemu, yaliyopangwa, yaliyoondolewa majina au yasiyotambulisha;
• itaepuka picha au simulizi zinazodhalilisha, kusisimua hisia kupita kiasi, kupotosha au kufichua suala la ulinzi;
• itaeleza kuwa maudhui ya mtandaoni yanaweza kunakiliwa nje ya udhibiti wa GEF;
• itatoa njia ya vitendo ya kuomba usahihishaji au kuondolewa kwenye njia zinazodhibitiwa na GEF; na
• itawekea mipaka salama ufikiaji wa rekodi ghafi za utafiti, ridhaa, kesi na ulinzi.

Rekodi yoyote ya ulinzi wa mtoto haipaswi kuwekwa kwenye blockchain ya umma.

12. Mawasiliano ya kidijitali

Mawasiliano ya kidijitali na watoto lazima yatumie njia zilizoidhinishwa, yawe na kusudi lililo wazi, yatokee katika muda unaofaa na yawe na usimamizi unaofaa. Inapowezekana, mzazi, mlezi, shirika linalowajibika au mtu mzima wa pili aliyeidhinishwa anapaswa kujumuishwa au kufahamishwa.

Wawakilishi hawapaswi kutumia ujumbe unaotoweka, akaunti za siri, maudhui ya kingono, ufuatiliaji wa kulazimisha au mawasiliano binafsi yanayozuia uwajibikaji unaofaa. Vifaa na akaunti binafsi hazipaswi kutumiwa pale ambapo njia ya shirika iliyoidhinishwa inapatikana.

Shaka ya kumwandaa mtoto kwa unyanyasaji mtandaoni, unyonyaji, vitisho au ushirikishaji wa maudhui bila ridhaa lazima iripotiwe haraka na ishughulikiwe bila kunakili au kusambaza maudhui yenye madhara bila ulazima.

13. Kuripoti suala la ulinzi

Ripoti suala la ulinzi haraka iwezekanavyo kwa [email protected] au kwa mwasiliani aliyeteuliwa wa ulinzi aliyeelezwa kwa shughuli hiyo.

Ikiwa mtoto yuko katika hatari ya haraka au anahitaji msaada wa dharura wa matibabu, wasiliana kwanza na huduma husika za dharura, matibabu, ulinzi wa watoto au utekelezaji wa sheria za eneo hilo pale ambapo ni salama kufanya hivyo, kisha uiarifu GEF.

Taarifa inapaswa kujumuisha tu habari inayohitajika kwa kiasi kinachofaa ili kujibu, kama vile:

• kilichotokea au kuonekana;
• kilipotokea na mahali kilipotokea;
• nani anaweza kuwa katika hatari;
• alichosema mtoto, kwa kutumia maneno yake mwenyewe inapowezekana;
• hatua yoyote ya haraka iliyokwisha kuchukuliwa; na
• njia salama ya kuwasiliana na mtoa taarifa.

Usikabiliane na mtu anayedaiwa kufanya kosa, usiahidi usiri, usimshinikize mtoto kurudia maelezo, wala kufanya uchunguzi wako mwenyewe. Hifadhi taarifa husika kwa usalama na uishiriki tu kupitia mchakato wa kuripoti.

Taarifa zisizotaja jina zitazingatiwa, ingawa taarifa chache zinaweza kuathiri mwitikio. Taarifa zinazotolewa kwa nia mbaya kwa kujua zinaweza kushughulikiwa, lakini taarifa iliyotolewa kwa uaminifu haitasababisha kulipiziwa kisasi kwa sababu tu haikuthibitishwa.

14. Mwitikio na rufaa

GEF itatanguliza usalama wa haraka, itathibitisha kupokea suala inapofaa, itazuia ufikiaji au shughuli inapohitajika na kumpa suala hilo mtu mwenye uwajibikaji asiye na mgongano wa maslahi.

Mwitikio unaweza kujumuisha ushauri wa kitaalamu wa ulinzi, usaidizi kwa mtoto na familia, kuhifadhi rekodi, hatua za kimkataba au kinidhamu, na kupeleka suala kwa chombo chenye uwezo cha ulinzi wa watoto, matibabu, udhibiti au utekelezaji wa sheria. Maamuzi lazima yazingatie maslahi bora ya mtoto, matakwa yake, uwezo wake unaokua, usalama, faragha na wajibu unaotumika wa kuripoti.

Mchakato wa ndani hauchukui nafasi ya taarifa ya lazima au uchunguzi wa mamlaka huru. GEF haitapatanisha madai ikiwa upatanishi unaweza kuhatarisha usalama, ushahidi, haki au uwajibikaji.

15. Usiri na rekodi

Taarifa za ulinzi zimewekewa mipaka kwa watu wanaozihitaji kwa ulinzi, mwitikio, usimamizi, usaidizi au wajibu wa kisheria. Rekodi lazima ziwe sahihi, za ukweli, zenye tarehe, zihifadhiwe kwa usalama na, inapofaa, zitenganishwe na mafaili ya jumla ya programu.

GEF huhifadhi rekodi za ulinzi kulingana na kusudi, hatari, vipindi vya ukomo wa madai, wajibu wa kisheria na hitaji la kuwalinda watoto au kujibu masuala ya baadaye. Ufikiaji, ushirikishaji na utupaji lazima ufuate Sera ya Ulinzi wa Data na sheria inayotumika.

16. Washirika na uwajibikaji kwa jamii

Makubaliano ya shughuli zinazohusisha watoto lazima yatambue wajibu wa ulinzi, njia za kuripoti, matarajio ya mwenendo, mipaka ya kushiriki taarifa na matokeo ya kutotii.

GEF huwasikiliza watoto, wazazi, walezi, jamii na washirika inapobuni michakato inayofikika ya kuripoti na kutoa maoni. Desturi za jamii huzingatiwa kwa heshima lakini hazihalalishi mwenendo unaokiuka haki au usalama wa mtoto.

GEF inaweza kusimamisha shughuli, kumwekea mwakilishi vizuizi, kuhitaji hatua ya kurekebisha, kusitisha ushirikiano au kuripoti mwenendo kwa mamlaka pale ambapo ulinzi haupo au umevunjwa.

17. Ukaguzi na mawasiliano

GEF hukagua Sera hii angalau kila mwaka na baada ya tukio kubwa, mabadiliko ya kisheria au mabadiliko muhimu ya shughuli zinazohusisha watoto.

Taarifa na maswali kuhusu ulinzi wa watoto yanaweza kutumwa kwa:

Grassroots Economics Foundation
P.O. Box 1659-80108
Kilifi, Kenya
[email protected]

Maswali kuhusu faragha na haki za data yanapaswa kutumwa kando kwa [email protected].